EXPOSICIÓN: ARQUIVO DO IRMÁN MANUEL RODRÍGUEZ. MARISTA

NOVAS ADQUISICIÓNS DO MUSEO ETNOLÓXICO. 2014

ARQUIVO DO IRMÁN MANUEL RODRÍGUEZ. MARISTA

DEPÓSITO DO CENTRO DE ESTUDIOS MEDIEVAIS DE RIBADAVIA

En xuño de 2011 don José Luis Chao Rey, en nome e representación do Centro de Estudios Medievais de Ribadavia ofertou ao Museo Etnolóxico o arquivo fotográfico do Irmán Manuel Rodríguez, que o Centro de Estudios Medievais recibira en doazón da familia Touza Rodríguez. En febreiro de 2014 a Consellería de Cultura, Educación e Ordenación UNiversitaria formalizaba o depósito do Arquivo do Irmán Manuel Rodríguez, integrado por 1.272 imaxes, e ordeaba o seu depósito no Museo Etnolóxico.

O arquivo é na súa meirande parte o resultado do traballo de documentación realizado sobre elementos patrimoniais do Ribeiro, destacando os bens da arquitectura, tanto relixiosa como civil, así como pedras de armas. Fotografías feitas nos arredores do ano 1960 ou pouco despois, xa que parte das mesmas foron expostas na Casa do Concello de Ribadavia o ano 1962.

 Precisamente unha mostra desa exposición, titulada «EXPOSICION DE HERÁLDICA DE RIBADAVIA», é a mostra que se expón agora no Museo Etnolóxico.

O autor, Manuel Rodríguez Rodríguez (Carballeda de Avia 1898, Santiago de Compostela 1975), irmán Marista, licenciado en Filosofía e Letras, Mestre Nacional e diplomado en Estudios Hispánicos; ten sido sido docente e director de centros en Italia, Brasil, Argentina e España e foi secretario xeral do Consejo Superior de Misiones do Ministerio de Asuntos Exteriores.

Algunhas das fotos orixinais de Manuel Rodríguez Rodríguez, que ainda conservan as cartelas antigas no lado esquerdo na parte baixa: "Leiro. Linaje de los Hermida", "Sampayo. Vista sobre el Miño", "Moldes. Castro Cavadoso"

                                                                                                      

 

Libro: "Cruceiros do Concello de Ribadavia"

Presentamos o acceso á consulta e descarga de balde do libro: Cruceiros do Concello de Ribadavia escrito por Rubén Pino Pérez e María Jesús García Janeiro. Rubén Pino que tamén é o editor do libro cedeu ao Museo Etnolóxico a copia dixital deste libro para a súa difusión entre todas as persoas interesadas no patrimonio, pódese consultar no taboleiro que o Museo Etnolóxico ten na plataforma issuu AQUÍ.

@s autor@s fíxeron unha recensión sobre o seu traballo no blogue da Biblioteca do Museo que podedes consultar AQUÍ , onde apuntan que este libro é "un estudo dos 26 cruceiros que se conservan nas súas sete parroquias, Santo André de Campo Redondo (10), Santiago de Esposende (2), Santa María Madanela de Francelos (4), San Domingos de Fóra de Ribadavia (5), San Cristovo de Regodeigón (1), San Pedro de Sanín (2) e San Paio de Ventosela (2)".

Acceso directo á consulta e descarga de balde do libro: Cruceiros do Concello de Ribadavia


  

Agradecemos enormemente a confianza d@s autor@s no Museo Etnolóxico para a difusión do seu traballo,e por suposto darlles os parabéns polo traballo de estudo e catalogación dunha parte do patrimonio do Concello de Ribadavia, primeiro paso para a súa conservación.

Outono Fotográfico 2014 no Museo Etnolóxico

Eduardo Teixeria no local social da Igrexa da Madalena

Como cada ano o Museo Etnolóxico colabora co Outono Fotográfico na coordinación en Ribadaiva dalgunha exposición fotográfica, este ano 2014 por inciativa da Fundación Vicente Risco e a Associção para a crição do Museu Eduardo Teixeira Pinto, pódese visitar no Local Social da Igrexa da Madalena de Ribadavia á exposición do fotógrafo portugués Eduardo Teixeira Pinto co título:"Aos ollos de Eduardo" desde o 18 de outubro até o 30 de novembro




HORARIO:
Martes a venres : 12:00 a 14:00 h.
17:00 a 19:00 h.
Sábados e domingos: 11:30 a 14:00 h.

Eduardo Teixeria no local social da Igrexa da Madalena

Na exposición móstranse fotografías en branco e negro nas que con exquisita sensibilidade se reflite a vida cotiá das xentes veciñas do fotográfo portugés, o que constitúe unha interesante achega antropolóxica a unha sociedade e a un tempo.

O fotografo Eduardo da Costa Teixeira Pinto (Amarante, 1933-2009), comenzou a súa carreira como fotógrafo en 1950, na empresa «Foto Arte», propiedade do seu pai e irmáns, e na que se mantivo sempre. Membro de sociedades fotográficas de Porto, Coimbra e Évora, obtivo, entre outros recoñecementos, o Premio Camões no ano 1960. Unha mostra do seu importante arquivo fotográfico está exposta no Museu Municipal Amadeo de Souza-Cardoso, na cidade de Amarante.








 Folleto da exposición "Aos ollos de Eduardo" do fotógrafo Eduardo Teixeira Pinto

Congreso de patrimonio etnográfico

 Entre o 9 e o 13 de outubro de 2014 terá lugar en Ourense o V Congreso de Patrimonio etnográfico, II Interncacional organizado por varias institucións e asociacións: Faculdade de Ciencias da Educación do Campus de Ourense-Universidade de Vigo, Centro de Cultura Popular Xaquín Lorenzo , Asociación Ben-Cho-Shey, Nova Escola Galega e a Sociedade Iberoamericana de Pedagogía Social, este ano co título: O afiado e outras técnicas artesanais de comunidades rurais.

 O Congreso preséntase como un foro de debate e participación con conferencias, mesas redondas, saídas de estudo, relatos de experiencias, proxeccións documentais, onde se poidan extraer conclusións para a posta en práctica de novos xeitos de coñecer, recuperar, valorar e transmitir o patrimonio común. Podedes consultar o programa completo neste enlace AQUÍ.


 O venres 10 de outubro ás 9.30 h. o director do Museo Etnolóxico, Xosé Carlos Sierra, participará na Mesa de debate: A memoria do oficio facendo unha disertación co título: Representacións e discursos patrimoniais dos oficios, deixámosvos aquí uns breves apuntamentos do que serán as súas reflexións sobre o fenómeno dos oficios e das prácticas artesanais:


"Achegármonos ao mundo dos oficios artesanais implica viaxar polo tempo e facelo dende unha dobre perspectiva: a do observador que constrúe as súas propias imaxes daquelo que lle resulta alleo e a do protagonista da realidade observada, que tamén interpreta a súa maneira a actividade que practica e as vivencias a ela asociadas. Observador e observado constrúen un mundo e o significan de maneira tan lexítima como parcial, porque todos, dunha forma ou doutra, contribúen a fixar unha idea do artesanal alonxada da historia e á marxe da mirada que sobre este fenómeno pode proxectar a etnoloxía.

Os oficios son o produto da diferenciación de unidades de produción e procesos de traballo destinados á elaboración de bens ou servizos. Non todas as tarefas configuran oficios nidiamente diferenciados e elo depende, en boa medida, do desenvolvemento técnico e das condicións sociais baixo as que se exerce cada actividade. Un oficio pode agrupar varias tarefas e unha tarefa concreta pode crear un oficio especializado para a súa execución.

Asistimos hoxe a un proceso caracterizado pola disolución dun complexo agrario, que transitaba da aldea á vila e desta á cidade. Un marco territorial integrado polas relacións de dependencia, interacción e subsidiariedade tecidas entre o espazo rural e o espazo urbano. O que separaba e aínda separa, nos planos social e simbólico, o campo e a cidade era (e é) precisamente o que lles confería (e confiere) a súa unidade estrutural.

Pero non podemos nin debemos asimilar esta situación a modelos do Antigo réxime, xa que a aldea, dende a Restauración finisecular do XIX, está subordinada ao Estado e ás estruturas e marcos territoriais sobre os que o Estado e o Mercado proxectan a súa hexemonía.

A aldea conxuga, como as crónicas etnográficas clásicas nos relatan, condicións de existencia, produción económica e relacións sociais “pecapitalistas” e “preindustriais” coas novas condicións industriais e capitalistas.

As relacións de produción capitalista penetraron en todo o corpo social do territorio e delas son subsidiarias tanto as formas “tradicionais” da existencia material e inmaterial como as que desenvolveron experiencias de industrialización".

VI xornadas internacionais de educación social e xerontoloxía

Este ano 2014 o Museo Etnolóxico foi convidado para participar nas VI xornadas internacionais de educación social e xerontoloxía co título: Boas prácticas: profesionalización e experiencias xeragóxicas, organizadas polo Colexio de educadoras e educadores sociais de Galicia (CEESG) e a Facultade de Ciencias da Educación da Universidade de Vigo que terán lugar o mércores 1 de outubro no salón de actos Marie Curie do Edificio Politécnico do Campus de Ourense, o acceso o programa das xornadas AQUÍ.

A participación do Museo nestas xornadas é por partida dobre:

-por un lado o día 1 de outubro ás 17.30 a equipa técnica do Museo Etnolóxico formada por: Pilar Iglesias, Rosa Lamas e Xosé Carlos Sierra xunto coa profesora da Universidade de Vigo Fátima Braña falarán do programa Lembrar no museo incluido no proxecto Museo Aberto, e máis concretamente da exposición: Lembrar no museo 2005-2011 resultado do traballo con persoas afectadas coa enfermidade de alzheimer, que estivo até hai pouco exposta nas salas do Museo

-por outro lado na pranta baixa do Edificio de Ferro do Campus de Ourense estarán expostos, durante oito días desde o día 1 de outubro, os paneis que forman parte da exposición: Lembrar no museo 2005-2011, nos que se pode ver a través de imaxes e de reflexións o proceso de traballo durante varias edicións, e sempre en colaboración coa Asociación de Familiares de Enfermos de Alzheimer de Ourense (AFAOR), da utilización do patrimonio cultural con persoas afectadas polo alzheimer acompañadas das persoas que as coidan.

Foto da exposición: Lembrar no museo 2005-2011 nas salas do Museo Etnolóxico

 

Foto da exposición Lembrar no Museo no Campus de Ourense. Universidade de Vigo

Restauración dun conxunto de cinco pizarras escolares

proceso de eliminación das corrosións

O fondo Elvira Álvarez Vega (antiga mestra de escola), constitúe unha interesante colección de pezas relacionadas co mundo pedagóxico de mediados do século pasado.

A este fondo pertencen estas cinco pizarras recentemente restauradas. Son pizarras empregadas polos escolares para realizar as súas tarefas na escola, nuns anos nos que o papel era un artigo valorado, e non de usar e tirar. A maiores, unha das pizarras forma conxunto cun total de 14 pizarríns, as barras cilíndricas de pizarra que se empregaban para escribir.

limpeza de pizarra fragmentada con contas inscritas

Os tratamentos comúns de restauración levados a cabo nas placas de pizarra foron adhesións de fragmentos e eliminación de corrrosións. Ademáis, todas as pezas limpáronse con diferentes métodos, coidando de non eliminar os restos das inscricións conservadas escritas sobre elas polos antigos alumnos, como contas numéricas ou redaccións.

O proceso de restauración con máis detalle pode verse a través de imaxes no taboleiro de pinterest do Museo Etnolóxico, neste enlace AQUÍ 

pizarra e pizarríns para escribir

Curso UNED "Minería no occidente ourensán: estaño, volframio e ouro"

O sábado 20 de setembro no Museo Etnolóxico celebrase o curso organizado pola UNED: ""Minería no occidente ourensán: estaño, volframio e ouro" dirixido polo noso compañeiro César Llana. Desde as 9 da mañá até as 21 h. da tarde especialistas nesta materia falarán pola mañá da arqueoloxía industrial, da minería do estaño e do ouro do seu pasado e do seu presente, e xa pola tarde guiados polos arqueológos Manuel García Valdeiras e Jorge Lamas Bertolo visitaranse varios xacementos mineiros da comarca de O Ribeiro.

Folleto do programa e folla de inscrición. 

A bomba 4012 da "Bodega Freijido"

A bomba 4012 foi empregada na «Bodega Freijido», de Ribadavia, e acaba de ser doada ao Museo Etnolóxico polos Herdeiros de Jesús Freijido.

 

 Actualmente en proceso de restauración e catalogación, é unha bomba de trasfega de líquidos eléctrica disposta sobre un bastidor con rodas. Foi empregada nunha adega do Ribeiro durante varias décadas, conservando restos das sucesivas reparacións. Nas adegas empregábanse fundamentalmente tres tipos de bombas: as de vendima, as de bagaño ou pasta (ás veces as mesmas que as de vendima) e as de líquido (usadas para trasegos). Para traballar, tiña que ser «cebada» por debaixo do líquido a   transportar. Está composta dun motor eléctrico comunicado cun sistema ou válvula de aspiración de disposición frontal e outra de impulsión na parte superior.

 

placa identificativa Bombas Bloch

Aínda que os datos da placa identificativa non son lexibles, a marca está gravada no corpo: sabemos que foi fabricada por «Bombas Bloch», casa fundada en Badalona en 1915 e que pronto incorporou ao seu catálogo maquinaria específica para ser empregada na trasfega de líquidos nas adegas, como podemos ler nesta publicidade publicada no xornal La Vanguardia en 1924.

publicidade La Vanguardia 1924