Museo Etnolóxico Ribadavia

Museo Etnolóxico Ribadavia
Vista do patio interior do Museo
Mostrando entradas con la etiqueta FONDOS DOCUMENTAIS. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta FONDOS DOCUMENTAIS. Mostrar todas las entradas

lunes, 16 de noviembre de 2020

PD. Lémbrame (as tarxetas enteiropostais)





    Hoxe con motivo do Día mundial do Patrimonio queremos aproveitar para recordar a importancia do patrimonio vinculado aos medios de comunicación como unha maneira de entender mellor a sociedade do pasado. Utilizando as novas redes que definen as relacións sociais do noso presente, queremos achegarvos as orixes da tarxetas postais, as tarxetas enteiropostais.

    As tarxetas postais que con ilusión mandamos dende un pais estranxeiro á casa, as tarxetas postais que felicitan o nadal etc, teñen unha orixe curiosa que nos fala da necesidade de conseguir un método de comunicación mais rápido e barato que a tradicional carta.

    Algunhas investigacións relacionan a aparición da tarxeta postal co ano 1840. Foi entón cando Sir William Mulready, deseñou uns sobres que contaban co selo impreso para logo introducir a carta dentro. Parece que nese momento, algunhas persoas empezaron a ver o reverso do sobre como o espazo idóneo para escribir as súas mensaxes se estas eran curtas, reducindo tempo e papel no envío. Se ben puido ser esta tendencia, case filla da vagancia ou do aforro, a que puido dar a idea para institucionalización das tarxetas postais, non sería ata 1869 cando un país decantarase por a introdución dun tipo de comunicación aberta.




    Nese ano a monarquía astro-húngara desenténdese dalgunhas voces que non crían no éxito dun medio de comunicación non reservado, e estandariza as dimensións e o prezo das tarxetas postais emitidas polo goberno, abaratando os cortes de envío respecto dunha carta ordinaria. Pouco a pouco os diferentes países foron utilizando a modalidade de enteiros postais (un elemento emitido por unha entidade oficial de correos que leva impreso un emblema mostrando o valor específico que indica que el franqueo xa foi pagado) para crear as súas tarxetas postais. España decide aprobar a circulación de tarxetas enteiro postais no ano 1871, prohibe as de fabricación privada, pero non emitirá a primeira tirada (deseñadas por Joaquín Pi i Margall) ata o ano 1873. Nese momento o prezo dunha tarxeta postal era de seis céntimos de peseta (o prezo do selo) e podíanse engadir outros complementarios no caso de ter sido que enviar o estranxeiro. No sería ata o 1887 cando o goberno comeza a dar a liberdade na creación de tarxetas postais por particulares, ampliándose os temas representados e dando a orixe as tarxetas postais modernas, que recollen, por exemplo, sitios emblemáticos dunha cidade ou outras expresión de patrimonio cultural.

    ¿Pero que supuxo a introdución de esta nova forma de comunicación nese momento? Poderíamos estar tentados a pensar que as tarxetas postais pasaron por substituír as cartas pero sabemos que non foi así. As tarxetas postais foron utilizadas por todas as clases sociais, a xente tivo a opción de se comunicar con mais frecuencia; supuxo o método de comunicación mais habitual entre as familias divididas entre a cidade e o campo, pero tamén un método de comunicación moi utilizado para o comercio. Supuxo unha mensaxería rápida para época, unha ferramenta mais que non sempre eliminaba a necesidade dunha explicación longa por carta, igual que non sempre o Whatsapp pode evitar o ter que levantar o teléfono.

    Estas imaxes dos enteirospostais que vos presentamos hoxe, consérvanse no museo xa que son mostra dun dos aspectos relacionais dunha sociedade, unha chave para entender mellor o pasado, e polo tanto unha parte do patrimonio común que merece a pena coñecer e preservar.

Feliz Día Internacional do Patrimonio Mundial a tod@s!

Bibliografía:

Roig Meca, Ángel J.(2004).Tarjeta postal: Región de Murcia, Cehiform

López Hurtado.M (2013) La tarjeta postal como documento. Estudio de usuarios y propuesta de un modelo analíco. Aplicación a la colección de postales del ateneo de Madrid (Tese). [Consulta en:https://eprints.ucm.es/23004/] [Data de consulta: 11/11/2020]




martes, 9 de junio de 2020

Os arquivos persoais no Museo Etnolóxico

DÍA INTERNACIONAL DOS ARQUIVOS, 9 de xuño
Lema de 2020: Empoderar sociedades do coñecemento.
O Consello Internacional de Arquivos (ICA), estableceu na súa asemblea xeral en 2007, o 9 de xuño como o Día Internacional dos Arquivos.
"Todos gardamos arquivos nun entorno persoal ou profesional. A través desta celebración internacional, queremos democratizar a profesión arquivística e mellorar a percepción pública dos arquivos". David A. Leitch, Secretario Xeral do ICA.

Todos os Museos teñen arquivos, alomenos o que documenta a colección, tamén arquivos documentais que son coleccións en si mesmas:
Fondo oral
Fondo audiovisual
Fondo fotográfico
Arquivos persoais.
Os arquivos persoais son fontes insubstituíbles para o coñecemento da intrahistoria e a etnohistoria nun Museo Etnolóxico.




"Os arquivos custodian decisións, actuacións e memoria. Os arquivos conservan un patrimonio único e irremplazable que se transmite de xeración en xeración. Os documentos son xestionados nos arquivos desde a súa orixe para preservar o seu valor e o seu significado".
Declaración Universal sobre os Arquivos, aprobada na Asemblea Xeral do Consello Internacional de Arquivos, Oslo, setembro de 2010.


#aculturasegue

martes, 14 de abril de 2020

Cartel: "cohete misional". Proceso de restauración

DATOS TÉCNICOS
-       Nº inventario: 2004/01/000001
-       Documento: cartel.
-       Título: Petitorio para as misións.
-       Material: “papel de periódico” impreso.
-       Datación: anos 50-60 do s. XX.


-       Medidas: 32 x 44 cm.

Informe completo preme AQUÍ
                                                       Informe completo preme AQUÍ

ACHADO
O cartel aparece como forro das tapas do libro Soluciones analíticas (1935), de José Dalmau Carles, pertencente ó fondo de Elvira Álvarez Vega.
Durante o proceso de limpeza do libro, descóbrese este cartel dobrado funcionando como forro.

Achado do cartel como forro dun libro


SOBRE O CARTEL

O cartel debe entenderse dentro do contexto das colectas que realizaban os escolares para as Misións durante o franquismo, considerando a presenza absoluta da Igrexa Católica na política educativa. 
As denominadas “Cuestaciones para el Domund” entre os anos 50 e 60, baseábanse en campañas de colecta de cartos que realizaban os nenos, xeralmente en parellas, portando petos con forma de cabezas de “negritos”, “chinitos” ou “indios”. Estas campañas para a “Santa Infancia” convertíanse nun proceso competitivo no que os nenos que máis colectaban recibían diferentes tipos de premios. 
A esta competición responde a ilustración do cartel, na cal podemos observar un circuíto con casillas numeradas ata a meta. A frase “chinitos contra negritos” enténdese que fai referencia ós petos que portaban os alumnos, formando así dous equipos: os que levaban os petos con forma de cabeza de “chinito” e os que levaban os de forma de cabeza de “negritos”.
A temática lúdica da competición é a chegada á lúa en “Sputnik”, amosando o trasfondo da carreira espacial nos anos en que a U.R.S.S. lanzaba este tipo de satélites (1957-1961).

ALTERACIÓN

A continuación descríbense as principias alteracións que presentaba o cartel.
  • Pregado: debido ó uso como forro das tapas do libro, o cartel estaba dobrado para adaptarse ó formato deste.
  • Roturas e faltas de soporte: as zonas de pregado sufriron graves roturas que en moitos casos deron lugar a perda de fragmentos de papel.
  • Desprendemento de fragmento: consérvase un fragmento de dimensión considerable que se desprendeu a causa das roturas.
  • Deformación: o cartel estaba deformado a causa do pregado.
  • Suciedade superficial: Suciedade superficial xeneralizada e acumulacións nas zonas de pregado.
  • Acidez: esta é unha alteración intrínseca do “papel de periódico”, debido á alta porcentaxe de lignina na súa composición. A consecuencia da acidez elevada é a fraxilidade do papel.
  • Oxidación: o amarelamento do papel é froito da súa oxidación ante á luz. Novamente, esta  é unha alteración propia da mala calidade da polpa de celulosa empregada na fabricación do “papel de periódico”.
  • INTERVENCIÓN
  • 1. Limpeza superficial en seco mediante pinceis suaves.
  • 2. Despregado e pranchado puntual. Elimináronse as deformacións puntuais e pregados mediante espátula de calor para posibilitar a unión de roturas e a adhesión de fragmentos.
  • 3. Adhesión. Adheríronse polo reverso bandas e tiras de papel xaponés de moi baixa gramaxe para a unión de roturas e como reforzo das zonas con faltas de papel. Previamente, para a aproximación dos bordes rotos, dispuxéronse tiras provisionais no anverso, que foron retiradas posteriormente. O adhesivo empregado foi Carboximetilcelulosa. O proceso de adhesión finalizouse aplicando calor e presión controladas, mediante espátula térmica.
  • 4. Aplanado. Para o aplanado impregnouse o cartel con auga entre dous papeis Remay, para de seguido colocalo na prensa con papel secante. Os secantes foron substituíndose periodicamente ata acadar o completo secado do cartel. 
  • Proceso de aplanado
  • CONSIDERACIÓNS SOBRE CONSERVACIÓN PREVENTIVA
  • O cartel introduciuse nun sobre de Mylar selado para unha mellor manipulación do cartel. Ó sobre realizóuselle unha abertura para posibilitar a ventilación.
  • Recoméndase almacenar a peza resgardada da luz, posto que a incidencia da radiación UV acelera a oxidación do papel.
  • En caso de exposición, deberanse controlar os niveis de iluminación, sendo recomendable non superar os 80 lux. Será aconsellable o emprego de filtros para a radiación UV. Por outra banda, se o cartel expuxérase en vertical, deberase suxeitar nunha ventá (passepartout) mediante papel xaponés.
  • Despois da restauración
    Antes da restauración




             







    BIBLIOGRAFÍA E WEBS CONSULTADAS:
    ·      Sobre “Cuestaciones para el Domund”:
    -       50 años en las aulas: Domund.
    -       V.V.A.A.: Estudios sobre la política educativa durante el franquismo. Universidad de Valencia.
    ·      Sobre conservación e restauración de documento gráfico:
    -       CRESPO e VIÑAS: La preservación y restauración de documentos y libros en papel: un estudio del RAMP con directrices. Programa General de Información y UNISIST. UNESCO. París, 1984. 


    -       Colección Joseph Bosch.  http://www.josepbosch.net/sp_conserv.htm

    #aculturasegue #EuQuedoNaCasa #aculturagalegasegue