miércoles, 21 de octubre de 2020

Día das Bibliotecas 2020: sempre ao teu carón

 


O 24 de outubro celébrase o Día das Bibliotecas, neste ano de pandemia e de restricións ´e moi acaído o lema proposto polo Ministerio de Cultura "Bibliotecas sempre ao teu carón". Tamén as bibliotecas de museos, as veces menos visibles, están sempre aí.

Na Biblioteca do Museo Etnolóxico pensamos en actividades para momentos de restricións e para lembrar que conservamos e difundimos patrimonio cultural:

Do dixital ao analóxico do confinamento á nova normalidade: publicación en papel do libro dixital O mes de abril na tradición

O Día do Libro deste 2020 colleunos en confinamento, polo que elaboramos de maneira comunitaria e colaborativa a través das redes sociais (dixitais e persoais), correo electrónico e teléfono coa recompilación de refráns, cancións, cantigas, ditos, historias... sobre o mes de abril un libro dixital. O libro pódese descargar desde o blog do Museo Etnolóxico ou da Biblioteca.

Xa na nova normalidade, para celebrar o Día das Bibliotecas e como agasallo agarimoso para toda a xente que colaborou quixemos editalo en papel para así poder ulir, palpar, acariñar e beixar o entusiasmo comunitario daquel escuro abril de 2020. Concordamos coa reflexión de Irene Vallejo, tirada do seu libro El infinito en un junco, de que aquilo que sobreviviu durante séculos ten máis posibilidades de resistir que aquilo que é novidade.

 

cuberta do libro en papel

Espantamos o medo . Taller en liña para clubs de lectura de bibliotecas escolares da ESO sobre contos e lendas arredor do medo: aparecidos, santa compaña, rituais fúnebres, banquetes con mortos, encontros en cemiterios, lobishomes, sacaúntos, bruxaría, meigallos... para rememorar unha das tradicións galegas de relación co máis alá.

A actividade consta de varias partes:

    • mini taller guiado coas lecturas, a disposición no blog da Biblioteca do Museo AQUÍ , estas lecturas, a escoller, realizaríanse durante o mes de novembro e decembro
    • o alumnado en grupo ou individualmente inventa, reinventa, reintrepeta un conto, unha historia, tendo como base un dos contos tradicionais propostos, gravaríase en audio (15’ como máximo) e enviaríase ao correo do Museo: mu.etnoloxico.ribadavia@xunta.gal, que subiriamos en forma de podcast o canal de ivoox do Museo
    • ontada dixital no canal de ivoox do Museo Etnolóxico, onde se poderán escoitar todas as participacións
    • entre todo o alumnado participante, en xaneiro, faremos sorteos de libros relacionados coa temática, facilitados pola Asociación de Amig@s do Museo e do Conxunto Histórico de Ribadavia (AMECHIR)
       



    Mostra expositiva: “Tés máis conto que Calleja”

    Exporemos a colección de mini-contos da editorial Calleja, resultado dunha doazón en 2013. Destacan nestes mini-contos o seu tamaño e o preciosismo das súas ilustracións. A editorial española Saturnino Calleja fundada en 1879, en activo durante catro décadas, supuxo unha revolución dentro da edición de libros escolares e de literatura infantil en España, democratizou a lectura infantil.


     

  • jueves, 24 de septiembre de 2020

    Día Internacional da Música 2020: concerto Davide Salvado e Pedro Pascual

     

                                       Concerto Davide Salvado e Pedro Pascual

                      Cando? sábado 3 de outubro ás 18.                                    Onde?:  patio do Museo Etnolóxico

                              capacidade limitada

                                                            entrada por orde de chegada 

     
     
    Por proposta da UNESCO (Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura) desde 1975 o 1 de outubro célebrase o Día Internacional da Música co obxectivo de exaltar a diversidade de manifestacións musicais de todo o mundo.

    No Museo Etnolóxico neste 2020 festexamos esta conmemoración co concerto dos músicos galegos Davide Salvado e Pedro Pascual.

    Davide Salvado é un dos artistas galegos con máis proxección internacional. Leva media vida percorrendo as aldeas na procura de ritmos, coplas e danzas.
    De todas esas mulleres que foi atopando, aprendeu non só a tradición na música, senon todo un modo de vida. O amor a todas esas prácticas tradicionais e o respecto pola terra, fan que o xeito de entender o canto para Davide sexa moito máis que simplemente música.


    Davide presenta agora un novo formato xunto ao multiinstrumentista Pedro Pascual (Talabarte, Marful), produtor do seu último disco Lobos. O acordeón diatónico, a guitarra e o bouzouki dialogan coa voz e as percusións tradicionais para reinterpretar as músicas coas que eles máis gozan.


    “La transgresión rural. El cantante mezcla tradición, jazz y desparpajo arcoíris en una de las propuestas más seductoras para la aletargada música de raíz”. /// F. Neira, El País

     

    Folla de man do concerto AQUÍ

     

    lunes, 14 de septiembre de 2020

    Exposición temporal "Antropoloxía visual dunha sociedade confinada"

    De agosto a outubro de 2020 pódese visitar no Museo Etnolóxico a exposición "Antropoloxía visual dunha sociedade confinada" composta por 27 fotografías de profesionais da fotografía, fotoxornalistas a maioría, que durante os momentos do confinamento foron os ollos de toda a poboación, dous vídeos e tres textos reflexivos.

    Podemos ver fotografías de: Agostiño Iglesias, Brais Lorenzo, Miguel Muñíz, Miguel Riopa, Mónica Vila Ferreirós, Óscar Corral, Óscar Pinal, Rosiña Rojo e Santi M. Amil e os vídeos realizados por Ainhoa Viñuela  e Blanca Selas e reflexionar cos textos de César Llana, Sandra Martínez e Xerardo Pereiro.

     

    Inauguración da exposición cos fotógraf@s participantes

    O confinamento ao que se viu sometida a sociedade española durante o estado de alarma, declarado como consecuencia da COVID-19 (acrónimo de Coronavirus Disease enfermidade 2019) causado polo SARS-CoV-2, ten suposto unha situación inédita para a cidadanía.

    Varios meses de confinamento constitúen un feito coa relevancia suficiente para ser obxecto de atención por parte das institucións museais, e non só, vinculadas á antropoloxía. E así ten sido, suscitando o interese dende asociacións de antropoloxía, caso de AGANTRO, ata de museos caso do Museo do Pobo Galego ou do Museo Etnolóxico. E o mesmo ten acontecido noutras partes do Estado.

    A Antropoloxía, a diferenza da Historia, non sabe o que vai acontecer despois dos feitos que estuda. Non é posible ir mais aló das hipóteses no que se refire ás consecuencias que as medidas de prevención sanitaria van a desencadear nos hábitos e costumes da nosa sociedade. Polo que aquí do que se trata é de reflexionar do que temos vivido e do que estamos a vivir o que lle din a «nova normalidade».

    (do texto de César Llana. Director do Museo Etnolóxico).

     

    Sala do Museo onde se pode ver a exposición 

     

    Cando lembremos a pandemia da Covid-19 probablemente unha das imaxes que primeiro se nos virá a mente será a dun mundo baleiro, hibernado, unha instantánea pos-apocalíptica e surrealista máis acorde co xénero da ciencia ficción que coa realidade frenética da sociedade na que nos criamos.

    E, sen embargo, o mundo aquedou. E nesa calma aparente un desacougo trepou e calou nos nosos fogares ante un inimigo invisible que foi capaz de derribar os nosos modos de vida, que foi capaz de derrotar a cotiandade, deixándonos un pouco espidos e inconexos.

    ...

    Porque un só foi o confinamento pero as olladas do mesmo serían imposibles de contar, inda que nesta exhibición preténdese amosar parte desas olladas. As fotos escollidas permiten reflexionar sobre un mesmo momento desde moitas perspectivas, tantas como persoas somos, pero tamén recoñecéndonos nalgunhas delas máis ca noutras.

    (do texto de Sandra Martínez. Graduada en Xeografía e Historia)

     

    Sala do Museo onde se pode ver a exposición

     Pero ademais de interpretar e reflexionar, as imaxes representan e captan situacións límites e situacións de adaptación humana aos novos tempos e ás mudanzas causadas pola pandemia do virus COV-SARS-2. O ser humano é un ser adaptativo e as imaxes mostran tamén a tensión entre unha certa orden e desorden social, o biopoder e a transgresión frente a algo imposto.

    ...

    A relación coa natureza e os animais tamén está presente neste exposición, nalgunhas imaxes os animais parecen preguntarse “onde están os humanos?”. Os vellos rituais (bodas e enterros) represéntanse agora austeros e con limitación de convidados, transformando a cultura da vida e da morte. Por outro lado a exposición mostra algunhas recuperacións da tradición como a vida na varanda e a nova reconfiguración do espazo público e do privado.

    Nun tempo pandémico de grande incerteza, de medos paralizantes e paralizadores, de riscos, de irresponsabilidades, de transición e de crise social, cultural e política como a que vivemos, estas imaxes son instrumentos reflexivos moi importantes para afrontar mellor os novos tempos.

    (do texto de Xerardo Pereiro.  Profesor titular de Antropoloxía Sociocultural, Universidade de Trás-os-Montes e Alto Douro, UTAD).

    viernes, 4 de septiembre de 2020

    Exposición temporal "Liña verde"

    O sábado 5 de setembro de 2020 celebrase en Ribadavia o Festival Artificial que se define como "un festival musical e interdisciplinar en pleno conxunto histórico de Ribadavia" por iso tamén organiza a exposición: "Liña verde" que podedes gozar no Museo Etnolóxico do 5 ao 20 de setembro.

     

    martes, 1 de septiembre de 2020

    En setembro festexamos...

    Pilar Vilaboi continúa achegándonos historias, lendas, refráns... asociados a algunhas das datas festivas significativas de Galicia, nesta ocasión referentes ao "septimus" mes do calendario romano, ao mes das festividades de San Miguel, San Mateo, Virxe dos Remedios, do Portal, dos Milagres... ao mes dos figos migueliños e cirolas migueliñas que apunta Eladio Rodríguez, como di o refrán: "En setembre e outono, bebe o viño vello e deixa estar o novo".

    O texto de Pilar Vilaboi pódese conusltar no enlace de issuu e tamén descargar no enlace de google drive

     

    Descarga preme AQUÍ   

                                                                       Consulta preme AQUÍ

     

     

                                                   En setembro festexamos...

                          Pilar Vilaboi Freire 

     

     

        O mes de setembro é o noveno mes do ano no calendario gregoriano, pero o seu nome provén da mesma raíz latina ca sétimo (septimus), xa que era este mes no calendario romano, que empezaba en marzo. Tamén é coñecido como mes de San Miguel, San Mateo ou da Virxe dos Remedios, por seren calquera das tres advocacións de moita tradición no mes. Segundo Eladio Rodríguez temos, figos migueliños e cirolas migueliñas, son aquelas froitas que maduran polo San Miguel, cara aos últimos días de setembro; e refráns sobre este mes onde se fala do viño: En setembre e outono, bebe o viño vello e deixa estar o novo; das inclemencias do tempo: Setembre, ou leva as pontes ou seca as fontes ou con alusións a datas concretas: Por Santa Erea (18 setembro), toma os bois e semea; por San Martiño (11 novembro), nin fabas nin liño.

    ...

     

                                    Figuras de pan de Santo André de Teixido, os chamados “Sanandresiños”

                                                   Foto Pilar Vilaboi Freire @PilarVilaboi.

     


    O 8 de setembro tamén é costume peregrinar a Santo André de Teixido, aínda que tamén hai outra data máis no inverno, o 30 de novembro. Este santuario de Teixido (A Régoa, Cedeira) está nun escarpado acantilado na serra da Capelada e representa para os galegos unha cita obrigada de peregrinaxe para todo bo fillo do país, pois A San Andrés de Teixido vai de morto o que non foi de vivo. Algúns defuntos fan a peregrinación no corpo dun animal, de aí que se respecten os animais que van polo seu camiño –sapos, cobras, lagartos, paxaros- pois ben puideran ser almas dos defuntos que en vida non cumpriron. A tradición asegura que, se o animal camiña cara ao Norte, é sinal de que esa alma vai á redención. Outros defuntos reciben a axuda dun vivo: con frecuencia os autobuses chegan a Teixido cun certo número de asentos baleiros que os familiares reservan para a alma dalgún devanceiro. San Andrés é un santuario de morte, pero tamén da saúde; así, bótanlle pedras no tellado e din San Andrés, unha pedriña para o ano que vén voltar sanciña. Mais tamén o é do amor, xa que mozos e mozas acoden a el para encontrar con quen casar. Alí buscan a herba de namorar, tamén coñecida como empreñadeira (Armeria maritima) -corresponde co caravel mariño-, planta marítima que os devotos adoitan recoller en Teixido para adornar e completar con ela o ramo da romaxe, que é unha vara longa de abeleira coas tradicionais rosquillas e ornamentais pólas de teixo. Algunha copla fala do afastado lugar: Tres días hai que non como, / tres días hai que non durmo / para ir á san Andrés / que está no cabo do mundo; outra da romaría: Fun ao santo san Andrés, / fun coa miña empanada, / anque o santo é milagreiro, / é amigo da foliada; e tamén este refrán: Polo vran a san Andrés moitos van, o resto do ano vai o que vai.

    ...

    E remato cuns versos de Aquilino Iglesia Alvariño titulado Setembro:

    [...] Que tenro e fino ven o musgo novo

    coa iauga do setembre verdecido!

    No medio dos carballos, nun relanzo,

    as pilas de follasca, qué ledicia [...]


    viernes, 31 de julio de 2020

    En agosto festexamos...

    Percorrido de Pilar Vilaboi polas tradicións festeiras do oitavo mes do ano, o mes da malla. Ademais de explicarnos a etiomoloxía dos nomes de santos e santas, tamén nos fala de lendas asociadas ó santoral de cada día, as particularidades das romerías e os refráns e cantigas, demostrando unha vez máis a interconexión en Galicia entre as tradicións cristiás e as pagás, idiosincrasia da relixiosidade popular galega

    Aquí chegamos partes do texto que podedes ler completo e descargar premendo nos enlaces.




                                                                 
                                                                                         Descarga preme AQUÍ

                                                                                         Consulta preme AQUÍ




                           En agosto festexamos...

                                                           Pilar Vilaboi Freire



    Agosto é o oitavo mes do ano no calendario gregoriano. Púxoselle este nome en honor ao emperador romano Octavio Augusto (Octavianus Augustus). Anda tamén polo mes da Nosa Señora e de san Roque, por ser festas moi populares as do 15 e 16 de agosto respectivamente. Tocante á cultura popular, podemos destacar que a lúa crecente de agosto é a mellor para que lle aproveiten os baños a un enfermo e, xa que neste mes se colleita o cereal (trigo ou centeo), tamén se lle chama o mes da malla, pois, como di o refrán: Agosto pasou, quen mallou, mallou. Hai proverbios que refiren a excepcionalidade: Agosto e vendima non son cada día, e si cada ano, us con proveito e outros con dano; outros, ao tempo atmosférico: A chuvia no mes de agosto non é chuvia que é mel e mosto.
    ...

     Ermida de santa Comba (Covas, Ferrol). 
    Foto Xosé A. F. Salgado @pepinsalgado


    Tamén o 25 de agosto honramos santa Comba, antigo nome galego procedente do latín columba ‘pomba’, animal sagrado de Venus. Esta ave é o símbolo da paz no Antigo Testamento e do Espírito Santo no Novo. Orixinou o haxiotopónimo Santa Comba, cos seus equivalentes en castelán e catalán, Santa Coloma. Co hipocorístico Colometa é como lle chama con agarimo Quimet á protagonista da Praza do Diamante de Mercè Rodoreda. Santa Comba é unha das santas máis antigas no culto hispánico, desde o século IX, ten un culto ancestral en Galicia. Certa tradición popular conta que a santa fora unha meiga conversa, e por iso o seu culto aparece unido por veces aos outros ex-meigos como San Cibrán e san Silvestre; de aí o refrán: San Silvestre e santa Comba: / si eres meiga salta fóra. Santa Comba de Bértola (Pontevedra) ten sona de ser curadora do meigallo, xunto co seu veciño san Cibrán de Tomeza, e a romaxe debe ser conxunta, en “santo concubinato”: O que vai a santa Comba e non vai a san Cibrán, fai a viaxe en van, di o refrán. A santa Comba de Galicia é a de Sens, do século III: xa desde a época visigótica existe a igrexa limiá de Santa Comba de Bande do século VII, patroa das meigas. É titular de 14 parroquias, aínda que hai sitios que o celebran o 12 de agosto ou o 31 de decembro.
    ...

    E rematamos cuns versos de  Manuel Luís Acuña titulado Agosto:
    [...]Castela regateira, merca suor e callos. 
    Hala! Hala pra Galiza, que hai brétemas e orballos
    e festa nos regatos e prata nos outeiros.
    Por sangue novo e rexo Castela dá diñeiros.


    O meu agradecemento a Pepe Barro @BarroDesign por facilitarnos as fotos da máquina de mallar formada polo acrónimo CAM(polongo)PE(rez)VA(rela). Tamén a @pepinsalgado polas fotos de Santa Comba e San Bartolomeu.


    jueves, 2 de julio de 2020

    Marxes Fílmicas 2020: cine clásico para pintar un sorriso na cara



    A novena edición do ciclo de cinema: Marxes Fílmicas, coincide co 50 aniversario do  Cineclube Padre Feijoo  grazas á xente, que a partes iguais de profesionalidade e voluntarismo forman parte deste cineclube, e coa súa suxestión iniciamos en 2012 este ciclo; neste 2020 e dentro dunha realidade especial continúa no Patio do Museo Etnolóxico. O obxectivo da selección de filmes de cine clásico escollidos pola xente do Cineclube Padre Feijoo para esta edición especial é PINTARNOS UN SORRISO NA CARA.

    Esta cita co cine clásico será na primeira quincena de xullo: luns 6, mércores 8, luns 13 e mércores 15  ás 22.00 h no patio do Museo Etnolóxico, até completar aforo, de balde e en versión orixinal, coas medidas de hixiene e seguridade decretadas polas autoridades ante a pandemia da Covid-19.


     Luns 6 de xullo, 22.00 h.  
    Whisky Galore = Whisky a fartar (Reino Unido, 1949) 82 min.
    Dirixida por Alexander Mackendrick.

    Durante a II Guerra Mundial (1939-1945), un barco cargado de whisky naufraga fronte a illa escocesa de Eriskay. Os insulares, que xa levaban un tempo sen catar nin pinga de alcohol -unha traxedia local-, empezan a darlle ao maxín  para burlar as autoridades e apoderarse do cargamento. Unha historia baseada en feitos reais -tan lonxe, tan preto- cargada do máis sutil humor inglés

    Premios
    1949: Premios  BAFTA: Nomeada ao mellor filme británico

    "Unha viaxe nostálxica de primeiro nivel" 
    (Marc Le,  Telegraph)



    Mércores 8 de xullo, 22.00 h.
    The Odd Couple = A estraña parella ( EUA, 1968) 105  min.
    Dirixida por Gene  Saks.

    Dous divorciados deciden compartir un apartamento en Nova York malia os seus caracteres e estilos de vida, que son absolutamente incompatibles. A obsesión pola limpeza e a orde do  meticuloso Felix resulta desesperante para Óscar, un tipo que é quen de pór o apartamento patas arriba á velocidade do raio. Jack Lemmon e Walter Matthau conforman unha das mellores parellas da comedia.

    Premios
    1968: 2 nomeamentos ao Óscar: Mellor guión adaptado, montaxe
    1968: Globos de Ouro: 3 nomeamentos, incluíndo mellor película comedia/musical
    1968: Sindicato de Directores ( DGA): Nomeada a Mellor director
    1968: Sindicato de Guionistas ( WGA): Mellor guión comedia

    "O mellor é a extraordinaria precisión do traballo en conxunto de ambos actores, unha das mellores parellas de comediantes que tivo o cinema." 
    (Leonardo D’ Espósito, Revista Noticias)


    Luns 13 de xullo, 22.00 h.
    I soliti ignoti = Rufufú  (Italia,  1958) 100  min.
    Dirixida por Mario Monicelli.

    Un grupo de ladróns de pouca monta, aconsellados por un vetrerano dese nobre oficio, prepara un gran roubo nas oficinas romanas do Monte de Pietà -institució vinculada historicamente ás esmolas dos pobres-, coa esperanza de saír da miseria en que viven. O xurado do Festival de San Sebastián recoñeceu en 1958 a Monicelli como mellor directorex-aequo (con Hitchcock, por Vértigo).

    Premios
    1958: Óscar: Nomeada a Mellor película de fala non inglesa

    "Quizá sexa unha parodia de ' Rififi', pero o seu lado cómico está baseado en algo moito máis universal e elemental. Isto é, o humor da torpeza máis auténtica".
    ( Bosley  Crowther,  The New York Times).

    Mércores 15 de xullo, 22.00 h.
    Duck  Soup = Sopa de  ganso (EUA, 1933) 70  min.
    Dirixida por Leo McCarey

    Unha das desputas máis divertidas da historia do cine: a que enfronta a República Democrática de Freedonia, un pequeno país centroeuropeo, a cuxa fronte está "o moi liberal señor  Rufus T.  Firefly", e Sylvania, un país ditatorial cunha ben merecida fama de mal veciño. Descubriremos a rivalidade territorial a través de Chicolini e  Pinky, os espías de Sylvania, ou... ou se cadra non.

    Duck Soup fará rir practicamente a todo o mundo. É humorística ao típico estilo dos irmáns Marx, un estilo que resulta ser popular. O filme debería atraer e agradar en todas partes." 
    (Joe  Bigelow,  Variety) .

    Para consultar o folleto premer AQUÍ

    miércoles, 1 de julio de 2020

    En xullo festexamos...

    Neste mes de xullo de 2020, enmarcado nunha realidade diferente, pola pandemia da Covid-19, motivo polo que non podemos celebrar as festas populares como grandes eventos sociais, máis que nunca Pilar Vilaboi Freire lémbranos algunhas destas festas do mes de xullo, para que non esquezamos as nosas tradicións: a rapa das bestas, o san Cristovo, o Santiago, a santa Ana, a santa Marta, a santa Mariña... acompañadas das historias de vida. Tradicionalmente xullo é o mes da sega e como todos os meses ten asociados refráns, ditos, cantigas... relacionados cos ciclos da natureza.
      
    Aquí colocamos un pequeno extracto do texto, mais convidámosvos a ler o artigo completo, podedes descargalo ou consultalo premendo nos enlaces:


















                                                                    Descarga preme AQUÍ

                                                                               Consulta preme AQUÍ
                                                

                                                            
                                                           En xullo festexamos...  

                                                   Pilar Vilaboi Freire


    O sétimo mes do ano é o de xullo. O seu nome alude ao emperador romano Xulio César. En Galicia tamén se chama mes de Santiago, por celebrarse nese mes o día de Santiago Apóstolo; mes da sega, por ser cando se realizaba este labor; e o mes de santa Mariña, por ser tamén das festas máis celebradas. Existe unha herba de Santiago definida por Marcial Valladares no seu Diccionario gallego-castellano como planta vivaz pertencente ás senecióideas (Senecio jacobaea), de flor amarela, que medra nos prados e terreos húmidos e florece de maio a agosto. Ten olor aromático lixeiro e as súas follas aceleran a expectoración na tose e na asma. Na froita, temos unha variedade temperá chamada mazá do Santiago e a pera santiaguesa.

    Foto Mila Rodero. Fondo Fotográfico Museo Etnolóxico

     
    A santa Mariña ten lugar o 18 de xullo. É titular de 97 parroquias e patroa dos concellos das Neves, Cambados, Xinzo de Limia e Teo. O étimo do nome vén do latín Marina, que pode proceder do adxectivo latino Marina ‘mariño, que vive do mar’ ou ser derivado de Marius. Na Idade Media era un nome feminino moi frecuente. Hai unha lenda medieval galega recollida no século XV no Nobiliario do conde de Barcelos que narra que os nobres galegos de apelido Mariño eran fillos de Mariña, unha serea que o conde don Froilán capturou na beira do mar e, engaiolado da súa beleza, tomouna por esposa. Púxolle Mariña de nome porque proviña do mar e tiveron un fillo, pero non podía aloumiñalo pois a serea era muda. A noite de san Xoán, no medio da xolda popular, o conde quitoulle á nai o neno dos brazos e fixo amago de tiralo no lume; arrepiada, a nai berrou con espanto: “Fillo!”, expulsando pola boca un anaco de carne, e desde aquela falou. Outra interpretación máis racionalista da fábula fala dunha muller garrida que o conde Froilán salvara dun naufraxio e que durante un tempo estivera sen voz por mor do accidente. Este é o motivo polo que a familia dos Mariños galegos teñen no seu escudo unha serea sobre tres ondas. Santa Mariña de Augas Santas no concello de Allariz é avogosa dos oídos, a de Obre tense por patroa de tendeiros e zapateiros, e a
    de Covelas (Riós), da treboada. 
    En toda Galicia santa Mariña é protectora da feitura do pan. Temos refráns como Esfregallos de Mariña, máis luxan que limpan, dito de alguén que deixa mal lavadas as cousas que frega; e En santa Mariña colle o sacho e deixa a fouciña; ou cantigas como Santa Mariña vai nela. / Se se vai santa Mariña, / eu tamén me von con ela.
    ...
     
    Rematamos cuns versos de Xosé María Díaz Castro titulado Xulio:

    Polos día do Carmio a festa chega ao río.

    Polos días do Carmio a festa chega ao río.

    Unha música ardente vén no aire coma un río

    de recordos.

    Foguetes lonxanos cán no río

    Este é o Porto Muiño, todo en lapas, o río[...]


    Agradecemento especial a Santiago Garrido @santiagogrial por difundir e facilitar a foto da portada de Arturo Torres.

    lunes, 29 de junio de 2020

    COIDANDO DAS COLECCIÓNS PATRIMONIAIS DURANTE A COVID-19. RESUMO

    Este é un resumo das dezaoito preguntas e respostas en relación ao coidado das coleccións patrimonias durante a pandemia da COVID-19 que viñemos achegando nestes meses, encontraredelas todas no noso blog coa etiqueta COVID E PATRIMONIO.

    Estas preguntas e respostas foron traducidas pola área de restauración do Museo Etnolóxico da conferencia en liña de Irene Karsten do Ontario Museum Association e aplicadas á nosa institución cultural e patrimonial, o Museo Etnolóxico, e a súa casuística.
     
    O vídeo completo da conferencia en liña de Irene Karsten podedes velo AQUÍ.



    Os puntos chave que temos que recordar namentres nos enfrontamos coa Covid-19 son:

    1. Protexer á persoa.
    Seguir o consello das autoridades de saúde pública, incluíndo a práctica do distanciamento físico. Se non se está preparado, considerar seriamente pechar a institución, aínda que non sexa requirido. Cando se reabra, seguir o consello das autoridades sanitarias para establecer que actividades son apropiadas e cómo protexer ao cadro de persoal e visitantes, particularmente cando o rebrote sexa unha posibilidade.


    Zona de recepción de visitantes



    2. Usar o illamento para previr ou facerlle fronte á contaminación dos espazos da colección e os obxectos sempre que sexa posible. O virus desactivarase de forma natural entre seis e nove días. Debemos ter en conta, as solucións desinfectantes danarán moitos materiais patrimoniais.

     
    Exposición temporal preparada para illamento


    3. Usar métodos que permitan as aplicacións controladas de solucións de limpeza e desinfección para superficies non patrimoniais, se isto fose requirido. Non esquecer que os desinfectantes escollidos deben estar aprobados polas autoridades sanitarias públicas.


    Limpeza na área de reserva



    4. Se a institución necesita pechar indefinidamente, debe facelo de maneira que proporcione unha adecuada seguridade, protección contra o lume, xestión de pragas e control ambiental, implementando as inspeccións regulares do exterior e do interior se é posible, incluíndo os espazos da colección e considerando por adiantado a resposta se se produciran outros tipos de emerxencias como lume ou filtracións de auga.


    O cadro de persoal de seguridade fai percorridos de control polas instalacións do Museo.

    lunes, 22 de junio de 2020

    COIDANDO DAS COLECCIÓNS PATRIMONIAIS DURANTE A COVID-19. 18ª PARTE

    Seguimos coas preguntas e respostas da conferencia en liña de Irene Karsten do Ontario Museum Association aplicadas á nosa institución cultural e patrimonial, o Museo Etnolóxico e a súa casuística.
    O vídeo completo da conferencia en liña de Irene Karsten podedes velo AQUÍ.

    Todas as preguntas e respostas en relación o coidado das coleccións patrimonias durante a pandemia da COVID-19 encontraredelas no noso blog coa etiqueta COVID E PATRIMONIO.


    Décimo oitava pregunta:


    Cando teña lugar a apertura, deberiamos cambiar a forma en cómo tratamos os obxectos e documentos da colección que son manexados a miúdo por investigadores/as e polo persoal?

    Durante unha pandemia, a transmisión da infección dentro dunha institución patrimonial podería estar relacionada co uso da biblioteca, dos arquivos e dos estudos das coleccións didácticas. Moitos deses usos foron probablemente suspendidos, pero o risco de rebrote pode aparecer cuando as institucións reabran para un normal funcionamento. Pode ser prudente modificar os protocolos para incorporar un período de illamento entre cada uso dun ítem da colección como unha medida temporal. Como fun-cionaría isto? 

    -Despois de cada uso, illar cada ítem por un período de tempo apropiado nunha zona designada e cunha notificación de corentena. 

                                            Museo Etnolóxico: espazo para a corentena. 

    No exterior do armario compacto, o persoal anota o obxecto, a localización e o período de corentena.


    -Cando o espazo para a corentena non esté dispoñible poderíanse retornar os obxectos á súa localización no depósito permanente, pero hai que considerar embolsalos se o material vai estar en contacto directo con outros obxectos, como nunha biblioteca ou nun arquivo. 



    Dentro da sala de reserva da Biblioteca do Museo Etnolóxico, os libros de uso frecuente por unha mesma persoa son gardados en bolsas ata que a consulta remata. 

    -Cando sexa posible, identificar os obxectos illados nas bases de datos e indicar o período de illamento.

    -Crear andeis no depósito para os bens illados que incluirán como mínimo, o identificador único de cada obxecto (nº de inventario), a declaración de cuarentena, asi como o inicio e o final das datas de illamento; os andeis deberían estar destaca-dos e visibles para todo o persoal. 

    -Limpar e desinfectar os carriños cada vez que se usan para transportar material potencialmente contaminado. 

    -Seguir concienciados protocolos de hixiene de mans. 

    -Usar gráficos de limpeza e desinfectar o espazo da corentena antes de usalo para outros propósitos.

    -Incorporar novos ou actualizados procedimentos no manexo das coleccións e plans de emerxencia. 

    -A dixitalización pode conseguir un acceso seguro a certos tipos de obxectos e información durante a pandemia. A experiencia da Covid-19 podería documentar estratexias de dixitalización para ter máis materiais accesibles namentres se minimizan os riscos da saúde do persoal e das visitas. 

    Aplicación informática Domus, onde están exportados o 80% dos fondos museográficos da institución. 


    Páxina web do Ministerio de Cultura do goberno de España, onde se poden consultar algúns fondos do Museo Etnolóxico: Red Digital de Colecciones de Museos.