Libros e sendeirismo: bookcrossing 2016

O 22 de abril para celebrar o Día Internacional do Libro (23 de abril) a Biblioteca do Museo Etnolóxico súmase un ano máis á campaña de liberación conxunta de libros xunto a outras 55 Bibliotecas de Museos e Centros de Arte de toda España. Esta iniciativa está organizada desde a Biblioteca e Centro de Documentación do Museo ARTIUM de Vitoria.
 

Este ano a Biblioteca do Museo Etnolóxico vai deixar libres once libros polos paseos, sendas, vieiros e carreiros da Comarca do Ribeiro e da cidade de Ourense. Sempre é unha boa maridaxe gozar dun libro ao ar libre, así que atentas aquelas persoas que lles gusta saír a gozar da natureza mirade para todos os lados, se chove estarán máis escondidos e animar a aquelas que están dubidosas a xogar na busca e captura dun interesante libro.

Neste enlace podedes ver que libros se van liberar e os lugares onde podedes capturalos AQUÍ.  

 Máis información sobre esta actividade no blogue da Biblioteca do Museo Etnolóxico AQUÍ

Exposición: Galicia máxica. Reportaxe dun mundo desaparecido

Na exposición do folklorista e antropólogo danés Gustav Henningsen : "Galicia máxica. Reportaxe dun mundo desaparecido" podemos ver fotografías etnográficas de Galicia entre 1965 e 1968.
A exposición está organizada polo Museo do Pobo e a montaxe en Ribadavia foi realizada polo Museo Etnolóxico.
Horario do Local Social da Madalena:
Martes a venres de 12:00 a 14:00 h. / 16:30 a 19:00 h.
Sábados e domingos de 12:00 a 14:00 h.
Pechado: xoves e venres santo

Gustav Henningsen é un folklorista e antropólogo danés que , entre os anos 1965 e 1968, achegouse ás terras de Ordes coa finalidade de estudar as prácticas utilizadas polo campesiñado galego para conxurar e combater conflitos e andazos que aqueixan a vida das persoas, do seu gando e das colleitas. Os remedios que as xentes do rural galego usaban ata hai ben poucos anos para resolver os seus males e os da súa facenda contrastaban cos aplicados pola medicina e a veterinaria oficiais (científica e urbanas).
Gustav Heningsen procuraba coñecer a dimensión máxica de "expertos" e curandeiras, inserindo esta exploración no universo vital dos veciños, que utilizou como informantes e dos lugares que visitou no seu traballo de campo.
O repertorio de imaxes que realizou constitúe un relato visual rico e variado da vida cotiá das xentes da parroquia de Ardemil (Concello de Orede, provincia de A Coruña).
A mostra de fotografías exposta nesta exposición distribúe o relato en distintos apartados:
-os camiños, casas e interiores
-as tarefas domésticas
-a labranza e outros traballos
-as feiras, a diversión e outros pasatempos
-as festas anuais
-o ciclo da vida
Rematando cun percorrido, mediante fotogramas encadeados, polas diferentes prácticas manexadas polas curandeiras da zona, apoiadas en remedios e crenzas máxico-relixiosas.
Folleto da exposición AQUÍ.

A exposición complétase cun catálogo no que se achega un artigo de Gustav Henningsen sobre os seus anos de investigación en España, e outros de distintos especialistas: Marcial Gondar analiza a comovisión tradicional galega e revisita a obra do propio Henningsen, Sandra Vázquez e Xulio Sousa falan do tesouro de documentos sonoros aportados por Henningsen o Instituto da Lingua Galega (ILG) e o que foi director do Museo Etnolóxico, Xosé Carlos Sierra fai unha análise das fotografías do folklorista danés desde un punto de vista etnográfico e a súa aportación a antropoloxía visual de Galicia.

Semana Santa detectivesca en Ribadavia

 A Asociación de Amigos do Museo Etnolóxico promove para esta Semana Santa, obradoiros para xente miúda con vocación detectivesca, aprender xogando co noso patrimonio e coa Condesa Endiañada, onde andará a Condesa? sería raptada? para quen a atope o seu fillo terá unha recompensa.



As actividades serán para a rapazada de 6 a 11 a anos e terán lugar os días 21, 22 e 23 de marzo de 10.00 a 13.30 h., a recepción e recollida de participantes será fronte á Oficina de Turismo de Ribadavia. Os obradoiros serán impartidos polas educadoras do patrimonio: Begoña Garrido e Noemí Álvarez.




 Para poder participar neste xogo é preciso facer unha inscrición previa no Museo Etnolóxico ben de forma presencial, por teléfono 988471843 ou por correo electrónico: mu.etnoloxico.ribadavia@xunta.es, á inscrición hai que adxuntar unha fotocopia do DNI e a tarxeta da Seguridade Social de cada participante, xunto co custe da actividade 15 €, así como cubrir a autorización por parte da nai, pai o titora/o.
Para máis información ou precisións pódese chamar a educadora que impartirá o obradoiro Begoña Garrido: 650 057 011 ou o Museo Etnolóxico: 988 471 843

Pódese descargar o tríptico completo da actividade coa ficha de inscrición e coa autorización neste enlace AQUÍ .

Imprime e recorta a autorización

Imprime e recorta esta ficha de inscrición

"A memoria feminina: mulleres na historia, historia de mulleres". Exposición en liña

Como cada 8 de marzo, coincidindo co Día Internacional da Muller, o Ministerio de Educación, Cultura e Deporte a través da coordinación da Subdirección General de Museos Estatales, da Dirección General de Bellas Artes y Bienes Culturales y de Archivos y Bibliotecas presenta o catálogo e a exposición en liña "Patrimonio en feminino" este ano 2016 co título: "A memoria feminina: mulleres na historia, historia demulleres", nesta edición coa colaboración do programa Ibermuseos coa participación de oito países do ámbito iberoamericano.

A través de 125 bens culturais de 81 museos asistimos a un percorrido polas aportacións das mulleres na historia e na construción das súas comunidades, a súa loita pola igualdade ou ao coñecemento dos símbolos e mitos que se foron tecendo ao redor da identidade feminina.

Foto Chao 1947. Museo Etnolóxico. Ribadavia

 O Museo Etnolóxico participa, na sección: "Muller: identidade, comunidade e interculturalidade", con esta fotografía do Fondo de Foto Chao feita en Avión en 1947.  

A fotografía amosa un dos característicos retratos feitos para enviar ao/aos parente/s emigrado/s, coa finalidade de mostrarlles que os recursos achegados polo/os ausente/s están contribuíndo a mellorar as duras condicións dos anos corenta. 

 Unha imaxe característica do impacto deixado na terra de orixe polos que partiron, neste caso moi probablemente a América, en busca de mellores condicións económicas.

 

Mulleres que, ante a ausencia da súa parella, asumen, como «viúvas de vivos», a plena responsabilidade do grupo familiar, funcionalmente convertido polas circunstancias en monoparental.

A exposición compleméntase cunha publicación electrónica con artículos sobre as políticas institucionais en materia de xénero desenvolvidas nalgúns dos países así como outros artigos de interese.

Tamén se poden consultar en liña as edicións anteriores do proxecto "Patrimonio en feminino" AQUÍ 

nas que participou o Museo Etnolóxico.

Restauración dun chaleco de nena de finais do S. XIX

Con motivo da saída para a exposición temporal: "Con-fío en Galicia", que se poderá visitar a partir do día 11 de marzo de 2016 no Museo Centro Gaiás da Cidade da Cultura até o 11 de setembro, na sección de conservación e restauración do Museo Etnolóxico realizáronse os correspondentes informes de estado das pezas que serían expostas en dita exposición.

xustillo nena finais S.XIX, exterior algodón e liño no forro

Dentro destas pezas encóntrase esta especie de sustillo ou chaleco de nena feito de algodón listado en cores rosa e azul no exterior e pano de liño no forro. Ten as costas moi entalladas e escote que se axusta por diante cun cordón, hoxe perdido. Púñase por riba da camisa e non usando corpiño facíase con certo coidado, xa que se podía ollar, como é o caso.

Este xustillo está confeccionado no último tercio de século XIX. A confección manual é moi coidada e moi interesante para informarnos de cómo se aplican as nesgas para que éste se adapte ás formas do corpo.

mapa de localización de resto de papeis

Atopáronse uns bultiños á altura dos peitos e na espalda, perto das escápulas. Ao tacto semellaría algún tipo de semente posto que é granulado, cunha certa dureza e se move cos dedos. Están colocados entre o forro de liño e o tecido exterior asegurados con puntadas para evitar que se moveran. Na zona da espalda non foi necesario, posto que están entre costuras.

Retirando restos de papel apelmazado nun descosido entre dúas nesgas

Ante a posibilidade de atoparnos con algún tipo de talismán ou amuleto, procedeuse ao descosido dunha zona próxima a estes elementos, comprobando que se trata de restos de papel que sufriron sucesivos lavados, polo que quedaron apelmazados e inservibles. Nos anacos atopados consérvanse restos de tinta impresa, algunhas letras e restos de trazos.

Anacos de papel nun portaobxectos para a súa observación microscópica

Poderíanse intepretar estas notiñas como algún tipo de detente protector da dona do xustillo, debido á clara intención de mantelos dentro da prenda. O detente é un talismán valedor. Pode ser unha saquetiña de liño ou pano de lamanisco en cuxo interior se agochan retallos de textos bíblicos, cruces, medallas... Confeccionados por unha meiga ou por unha muller boa, os detentes préndense na roupa interior das crianzas para polas a salvo do arbitrio do demo. Os seus poderes esvaecen se escudriñarmos o seu secreto contido. (Solla, Calros: Actas da VII xornada de literatura de tradición oral: Amuletos e reliquias. Usos ecrenzas. pp.118-119. Ed. AELG, 2005).

Pódese consultar o informe completo de conservación e restauración AQUÍ

Outono Fotográfico 2015 no Museo Etnolóxico

Este ano o Museo Etnolóxico participa no Outono Fotográfico 2015 cunha exposición de produción propia, con fondos fotográficos pertencentes o Arquivo Fotográfico do Museo, titulada: "Emocións, lembranzas, interpretacións. Diferentes formas de achagármonos á fotografía" será inaugurada o día 16 de decembro ás 20.30 h. no Local Social "Igrexa da Madalena" onde se poderá visitar até finais de xaneiro de 2016.

Horario do local social da "Igrexa da Madalena":

Martes a venres de 12:00 a 14:00 h. / 16:30 a 19:00 h.
Sábados e domingos de 12:00 a 14:00 h. 
Pechado: 24 e 25 de decembro e 6 de xaneiro

"Emocións, lembranzas, interpretacións. Diferentes forma de achegármonos á fotografía"

A fotografía reproduce imaxes de xentes, circunstancias e ambientes. A fotografía logra réplicas aparentes da realidade, conxela momentos, capta detalles, idealiza as persoas ou, polo contrario, sinala imperfeccións, produce mágoa ou trasmite ledicias cotiás. A fotografía emociona a uns e esperta

Salvador López Requejo s.d.

o interese e a curiosidade de outros. Axúdanos a recordar instantes e favorece, contrariamente, o esquecemento de situacións e persoas. E case sempre motiva o comentario e a palabra. A palabra próxima ou o comentario e a análise distantes.

Como suxire Roland Barthes, a fotografía impresiona, provócanos un punzamento irracional e momentáneo, pero a podemos ollar tamén dende lonxe, facéndonos sentir alleos ao que nela observamos. Hai fotos que nos meten dentro delas, comprometendo sentimentos e estimulando a palabra, e fotos que observamos dende fóra, motivando só reflexións, interpretacións e comentarios.  

 A fotografía configura un marco que delimita un espazo. O que os fotógrafos denominan encadre lévanos a ver na imaxe fotografada un lugar, un punto, un territorio acoutado.

BO NADAL E FELIZ 2016

Museo Etnolóxico recibe o Torques de Honra 2015

Venres 18 de decembro de 2015 ás 20.30 h. en Carballiño o Centro de Estudios Chamoso Lamas fará entrega do Torques de Honra 2015 ao Museo Etnolóxico.
Os motivos desta distinción aparecen na páxina web do Centro de Estudios Chamoso Lamas: "Esta institución valora o traballo a prol da defensa, conservación e difusión da nosa cultura levados a cabo ó longo dos perto de 50 anos transcurridos dende a súa fundación. Nestes anos, o museo leva recollido unha importante mostra de pezas procedentes desa Galicia que se nos vai, especialmente do mundo do viño e da industria rural, acompañada por un dos mellores fondos fotográficos e orais do noso país sendo, ó tempo, un elemento activo na difusión social e elemento dinamizador de actividades que acheguen o mundo dos museos ó público en xeral". 

TODO O PERSOAL DO MUSEO ETNOLÓXICO AGRADECE Á XENTE DO CENTRO DE ESTUDIOS CHAMOSO LAMAS QUE VALORE E VISIBILICE O NO NOSO TRABALLO CON ESTE RECOÑECEMENTO. MOITAS GRAZAS.

recollida do Torques de Honra o 18 de decembro de 2015 no Carballiño

Cine de outono: Miradas Etnográficas 3

Este decembro de 2015 retomamos, coa colaboración do Cineclube Padre Feijoo de Ourense e a Federación de Cineclubes de Galicia, o ciclo de Cine de outono este ano é a terceira edición das Miradas Etnográficas, centradas na restauración de filmes xa convertidos en documentos da antropoloxía visual.
Dous dos filmes: "Festa, trabalho e pão em Grijó da Parada" do portugués Manuel Costa e "Os Oleiros" do ourensá Eloy Lozano serán proxectados en 16 mm polo proxeccionista Cris Lores do Cineclube de Pontevedra,  unha forma de ver cine da que xa pouca xente pode gozar e da que nos falarán no incicio da proxección. Estes dous filmes foron transformados en formato dixital, para a súa conservación pola Federación de Cineclubes de Galicia.
Por outro lado o filme "Orense al día" do emigrante ribadaviense Amando Hermida Luaces, foi restaurado polo Centro Galego de Artes da Imaxe (CGAI) .

Todas as proxeccións serán ás 20.30 h. no Museo Etnolóxico.

 Xoves 10 de decembro

FESTA, TRABALHO E PÃO EM GRIJÓ DA PARADA

(Portugal, 1974) 35 min. Proxección en 16 MM

Dirección e realización: Manuel Costa e Silva

Produción: Instituto de Tecnologia Educativa

Mistura as antigas tradicións dos “caretos”, personaxes mascarados, típicos das festas do Ciclo de Inverno e do Ciclo de Primavera, coa realidade cotiá da vida rural dos anos setenta do S. XX en Grijó de Parada, unha aldea do nordeste trasmontano, perto de Bragança, confrontando o individualismo moderno co colectivismo tradicional. Estas festas de máscaras relacionadas co ano solar pódense relacionar cos rituais do Entroido ourensán.

Esta mediametraxe é un dos primeiros documentais do Novo Cinema portugués que se insere na práctica da antropoloxía visual, utilizando as técnicas do cinema directo na vida dunha aldea típica de Trás-os-Montes.

Martes 15 de decembro 

ORENSE AL DÍA

(Arxentina 1959) 69 min.

Dirección, guión e fotografía: Amando Hermida Luaces

Produción: Hermi Films

“Galicia al día” é un documental dirixido e producido polo veciño do Ribeiro Amando Hermida Luaces, emigrante galego na Arxentina. Presenta un percorrido documental pola Galicia de finais dos anos cincuenta do século pasado: costumes, paisaxe, tradicións, festas, arte.. concebido para ser exhibido entre a emigración galega, está estruturado en catro partes, unha por cada provincia. A locución corresponde a unha figura tan popular como a de Tacholas.

A dixitalización desta película levouse a termo a partir dos materiais en 16 mm depositados por Amando Hermida Luaces no CGAI (Centro Galego das Artes da Imaxe).

Xoves 17 de decembro 

 OS OLEIROS

(España, 1975) 20 min. Proxección en 16 MM

Dirección: Eloy Lozano, Xoán C. F. Pulpeiro

Produción: Ana Fernández Puentes, Feciga (Federación de Cineclubes de Galicia)

Un dos primeiros traballos documentais do director ourensán Eloy Lozano, onde ademais de reflectir o oficio tradicional da olaría na provincia de Ourense, non deixa de lado o tema socio-político facendo unha reflexión visual, nos primeiros planos, á memoria da represión en Galicia. Esta mediametraxe pódese considerar un documento da antropoloxía visual de Galicia.

Sábado 19 de decembro 

CAMIÑO Á ESCOLA (Sur le chemin de l'école)

(Francia, 2013) 75 min.

Dirección: Pascal Plisson

Música: Laurent Ferlet

Produción: Winds,  Ymagis, Wild Bunch

Un documental que narra a historia real e extraordinaria de catro nenos, heroes cotiáns -Jackson, Carlitos, Zahira e Samuel- que deben enfrontarse diariamente cunha multitude de adversidades e perigos para chegar á escola. Estes nenos viven en catro puntos moi distantes da terra: India, Arxentina, Kenia e Marrocos, pero comparten as mesmas ganas de aprender e son conscientes de que só a educación lles abrirá as portas a un porvir mellor.

O documental conta co patrocinio da UNESCO.

En 2013 recibiu o Premio César do cine francés ao Mellor Documental.

Folleto coa sinopse dos filmes: